Кој е вистинскиот заштитен фактор за вас?
На сонце – но никогаш без крема за сончање!
Кремата за сончање, покрај очилата за сонце, шеширот и текстилната заштита од сонце, е најважната мерка за заштита на кожата од изгореници – и со тоа од предвремено стареење на кожата. Но, која крема за сончање е вистинската? Одговор на тоа го дава факторот за заштита од сонце наведен на производот. Тој покажува колку долго и во која мера кремата ја штити кожата од штетното УВ-зрачење.
Што е фактор за заштита од сонце?
Факторот за заштита информира колку долго трае заштитата од сонце на нанесената крема или спреј за сончање, односно колку време кожата е заштитена од негативните ефекти на УВ-зраците. Во зависност од типот на кожа, потребна е индивидуална заштита за да се спречат оштетувања како сончеви алергии, изгореници или пак предвремено стареење на кожата и појава на брчки.
UVA и UVB
Важно е да се внимава кремата за сончање да штити и од UVA и од UVB-зрачење. UVB-зраците навлегуваат „само“ во горниот слој на кожата, додека UVA-зраците продираат во подлабоки слоеви. Сепак, UVB-зраците можат да предизвикаат голема штета и со чести изгореници да доведат до рак на кожа.
Фактор за заштита според индивидуално време
Секоја кожа има свое индивидуално време на сопствена заштита. Тоа е времето во кое кожата може да биде изложена на сонце без заштита, а да не добие изгореница. Во зависност од типот на кожа, претходното потемнување и интензитетот на сонцето, ова време е различно. За да се процени, треба да го познавате својот тип на кожа, бидејќи од тоа произлегува потребниот фактор за заштита.
Факторот за заштита е одлучувачки за избор на вистинската крема за сончање. Но, како да се најде соодветната заштита за сопствениот тип на кожа?
Kој тип на кожа го имате?
Факторот за заштита секогаш треба да се избере според типот на кожа. Важи правилото: колку е пократко сопственото време на заштита на кожата, толку е поголем потребниот фактор за заштита.
Формулата гласи: Време на престој : Сопствено време на заштита = Фактор за заштита
Постојат следниве типови на кожа – погледнете сами каде припаѓате:
Тип I: Црвенкасто руса коса, светли очи, многу светол тен, многу пеги, секогаш добива изгореници, никогаш не потемнува. Сопственото време на заштита е 3 до 10 минути.
Тип II: Руса коса, светли очи, светол тен, пеги, речиси секогаш добива изгореници, малку потемнува. Сопственото време на заштита е 10 до 20 минути.
Тип III: Темно руса до кафеава коса, среден тен, светли или темни очи, понекогаш добива изгореници, потемнува бавно, но добро. Сопственото време на заштита е 20 до 30 минути.
Тип IV: Темно кафеава или црна коса, темен тен, темни очи, ретко добива изгореници, секогаш потемнува. Сопственото време на заштита е околу 30 до 45 минути.
Тип V: Црна коса, темен тен, темни очи, ретко добива изгореници, секогаш и многу брзо потемнува. Сопственото време на заштита е 45 до 60 минути.
Тип VI: Црна коса, многу темен тен, темни до црни очи, многу ретко добива изгореници, има многу отпорна кожа. Сопственото време на заштита е 60 до 90 минути.
Заштита од изгореници: пресметка на факторот за заштита
Да пресметаме еден пример: Вие сте тип на кожа III со сопствено време на заштита од 20 минути и сакате да поминете 180 минути на сонце. Толку е едноставно: 180 : 20 = Фактор за заштита 9. Обратно, можете да се запрашате колку долго можете да останете на сонце со одредена крема (на пример со ФЗ 9): 20 x 9 = 180 минути. Кога ќе се достигне максималното време на заштита, мора да се излезе од сонце. Продолжување со потемнување треба да се направи дури следниот ден.
Инаку: Формулата не смее да се применува кај деца, бидејќи тие секогаш имаат потреба од многу повисок фактор за заштита. Нивната кожа има сопствено време на заштита од околу пет минути, па затоа за нив кремата треба да има најмалку фактор 30. Малите деца, по можност, воопшто не треба да бидат изложени на сонце.
И многу важно: Престој во вода, бришење или потење ја намалува заштитата од кремата. Потребно е повторно нанесување за да се одржи заштитата.
Фактор за заштита и УВ-филтер
Веќе споменатите UVA и UVB-филтри спречуваат УВ-зраците да навлезат во кожата и да предизвикаат оштетувања. Се разликуваат два вида филтри:
Минерални УВ-филтри: се состојат од титаниум диоксид и цинк оксид и ја штитат кожата преку рефлексија на УВ-зраците со најситни честички
Органски УВ-филтри: ја штитат кожата преку апсорпција на УВ-зраците; зраците хемиски се претвораат во топлинска енергија
Кај многу производи за сончање овие филтри се комбинираат за да се постигне посакуваниот фактор за заштита. Колку е поголем процентот на филтри, толку е поголема заштитата.
Бидете секогаш сигурни со факторот за заштита
Основно правило, независно од типот на кожа: Федералната служба за заштита од зрачење (BfS) препорачува фактор за возрасни од најмалку 20, а за деца најмалку 30 – при што малите деца генерално имаат потреба од уште поголема заштита, најдобро дополнета со текстилна заштита.
Кој е во недоумица, секогаш треба да избере повисок фактор за заштита или да се придржува кон пониската временска граница во категоријата. Така можете да уживате во престојот на сонце добро заштитени и со мирна совест.
Често поставувани прашања
Што значи фактор за заштита 50?
Факторот за заштита 50 припаѓа на највисоката категорија на заштита од сонце. Со производ за сончање со фактор 50, теоретски можете да ја зголемите заштитата на кожата 50 пати. Факторот секогаш треба да се избира според типот на кожа. Важи правилото: колку е пократко сопственото време на заштита на кожата, толку е поголем потребниот фактор. Формулата гласи: Време на престој : Сопствено време на заштита = Фактор за заштита.
Што е подобро – фактор 30 или 50?
Тоа зависи од вашиот тип на кожа и времето кое сакате да го поминете на сонце. Потемните типови кожа имаат подолго сопствено време на заштита и затоа не им е потребен толку висок фактор. Посветлите типови кожа, поради пократкото време на заштита, имаат потреба од повисок фактор.
Колку долго штити фактор 50?
За да дознаете колку долго можете да бидете на сонце со фактор 50, треба да го познавате својот тип на кожа. Тој дава информација за сопственото време на заштита, односно времето кое можете да го поминете без заштита. Со тоа можете да ја пресметате максималната дозволена изложеност: Сопствено време на заштита × Фактор = Време на престој.
Колку долго може да се остане на сонце со фактор 30?
За да дознаете колку долго можете да бидете на сонце со фактор 30, треба да го познавате својот тип на кожа. Тој дава информација за сопственото време на заштита. Со тоа можете да ја пресметате максималната дозволена изложеност: Сопствено време на заштита × Фактор = Време на престој.*